Ana Sayfa / Yazarlar / Saray İstiaresi-2 / Himmet Uç

Saray İstiaresi-2 / Himmet Uç

Faydalı ise lütfen bağlantıyı paylaşınız, tavsiye ediniz. Kaynaksız kopyalamanıza rızamız yoktur.

Prof. Dr. Himmet Uç

Saray İstiaresi2

Sanatçı bir sultan eserlerini göstermek için ne yapacaktır, bir galeri “meşher” açacaktır. Meşher teşhir göstermek demek? Meşhere ne yapılır “sergiler dizilir” hani pazarlarda yerlere sergiler dizilir, sonra mallar sıraya konur ya işte onun gibi, bu kainatın sahibi bir teşhir yeri yapıyor ve sergiler diziyor. Galeri varsa sergilemek varsa, sergilenecek şeyler ve gayeler vardır. Sarayın sahibi kemal ve cemal sahibidir, ne demek kemal ve cemal? Kemal, yaptığını hem biçim hem de görev fonksiyon olarak ideal yapan demektir. Kainatta herşey kemalli üretilmiştir. Cemal ne demek? Cemal de fonksiyonel olan şeyin güzel tasarlanmasıdır. Şeftali hem biçimsel güzeldir, hem mensub olduğu türün özelliğini en iyi şekilde gösterir. Bütün kainatta herşey hem kemalli ve hem cemalli; yaratan hem kemalat sahibi, hem cemil, yani güzel tarafından yaratılmıştır. Neden sergiler dizecekmiş “ta nasın enzarında saltanatının haşmetini ve servetinin şaşaasını, hem kendi sanatının harikalarını, hem kendi marifetinin garibelerini izhar edip göstersin” 1880‘li yıllarda Paris sergisi açılır, Sultan Abdülhamit Paris’e gider. Namık Kemal ve Ziya Paşa paris hükümeti tarafından Paris‘i terketmeleri konusunda ihtar alırlar. Sergi o kadar önemli ki Sultan İstanbul’dan bir heyetla oraya gider. Bediüzzaman istanbul’un kurtuluş merasimlerine katılır, locadan seyreder. Güzel herşey nerede ise o orada. Nasın enzarı ne demek, yani insanlar nasıl otomobil sergisini ziyaret ederken beğenirler ya aynen öyle de insanlar Allah’ın sanat eserlerinin galerisi olan bu dünyadaki eserleri seyrederler.

Namık Kemal’i üniversitede anlatırken Namık Kemal’in şiirinde estetik değerlere sıra geldi. Namık Kemal’in birçok beytinden şu beyti aldım;

Hoşa metn-i derun ki ruşenadır her sevadından

Kemal-i Kudrert-i Bari, meal-i hikmet-i eşya

Namık Kemal’e Bediüzzaman kamil adam der. Şimdi şu beyte bak. O sırada fakültenin girişinde bir çınar ağacı var, yaprakları büyüklük yönünden farklı ama hepsi aynı şekilde tasarlanmış. İnsanın eline benziyor hepsi aynı geometri ile yapılmış. Çocuğun birine dedim ki git o yapraktan iki tane al gel. Getirdi. Şimdi şu yaprak metin dedim; hoşa metni derun, yani insanın hoşuna giden, onda estetik hazlar uyandıran derin bir metin. Parlıyor yani ruşena. Her satırı, gösteren parlayan bir metin neyi gösteriyor. Kemal-i Kudret-i Bari yani yaprağı bile büyük bir orantı ve nisbet ve estetik uyum ile yaratmış. Çocuklar ibretle bir yapraklara bir de anlatılanlara baktılar. Bu edebiyat ve stetik ilişkisini anlattım. Ya meal-i hikmet-i eşya ne demek? Yani her yaratılanda eşyanın eşyanın yaratılış nedeninin manası gizli. Koca Namık Kemal, sonra da Namık Kemal’e bir fatiha, dedim ne diyeydim, ya bu harika beyiti söyleyen adama ne denir. Namık Kemal o saraydan seyir sırasında bu beyti söylemiş. Daha nice beyitler. Bu beyitler edebiyat tarihine girmemiş. Bediüzzaman’ın dediği gibi bu ilahi sarayda gördüğü herşey için bu manayı söylemiş.

Yukarı dönelim. Nas yani insanlar sanatkarın eserine baksınlar, saltanatının haşmetini göstersin. Güneşi yarat, sonra semaya as, direksiz dursun. Bu haşmete karşı saygı secdedir işte. Servetinin şaşaasını göstersin. Ne demek baharda koca bahar vagonuna sayısız güzellikler yükleyip hadi git misafirlerime görün, meleklerine de; seyredenleri not edin, kim sanatımı iyi yoruluyor bileyim, onlara sözlü notu vereceğim, öyle değil mi. Şimdi bu söze bak “ben bu güzellikleri yüz yıldız sarayına, tiyatroya sinemaya değiştirmem” diyor Bediüzzaman. O Allah adına bir sanat eserleri gibi dünyaya bakmayı bize öğretti. Zavallı İslamoğlu kaybettin, bu güzel adama ne yanlış sözler söyledin. Böyle bir adam islam tarihi boyunca gelmemiş, örneği varsa açıkla. Kainatı bir estetik gözle gören bir başka adam varsa anlat, gelip diz çöküp dinlemesem namerdim. Namaz kılanlar hakkında kötü söz söylenince Üstad dermiş ki “kardeşim o adam namaz kılıyor o bizim kardeşimizdir” onları sustururmuş.

Yunus “Hak yoluna gidenlerin asa olsam ellerine” biz senin gibi hakkı anlatan bir adama asa oluruz, sen neden Bediüzzaman’a asa olmuyorsun. Bu insana kırk yıl zulmedenlerle haşrolacaksın, Haşir Risalesine bak, Ayet ül Kübra’ya bak. Mucizat-ı Kur’an’iye’nin yüzde onunu anlarsan namerdim; ordaki bir bahse benzer bir bahis yazamazsın. Bu ülkenin üleması orada Kur’an’da insicamı anlatamaz. Ne demek Kur’an’daki insicam sen Kur’an‘ın bahislerindeki insicamı anlatamazsın, istersen müftüleri topla, kimi getirirsen getir Kur’an’daki insicamı anlamazsınız. Anlatamazsınız. Kuru gürültü değil delil isteriz. Fransız tarihçisi Michelet konuşanlara “bir kağıt parçası var mı” diye vesika istermiş. Bediüzzaman Kur’an’ımız yeryüzünde cemaatsiz kalırsa.. dediğinde Kur’an köy meydanlarında tepelenip yakılıyordu, sen neredeydin o zaman? Elif ba öğreten kadınlar dayakla karakollarda öldürülürken sen neredeydin? Anam genç kız elif be öğretirmiş, karakola götürmüşler, ola oğul namusumdan korktum dedi. Bir daha Karabaş okutma demişler, o da bir şey söylememiş eve dönmüş. Neredeydin Mustafa İslamoğlu? Bu Türkiye tarihinin cennet günlerinde hoyrat yarasalar gibi konuşmak yanlış yanlış beyler, yanlış!

Devam edecek

Faydalı ise lütfen bağlantıyı paylaşınız, tavsiye ediniz. Kaynaksız kopyalamanıza rızamız yoktur.

İlginizi Çekebilir

‘Salâvatın Mânâsı Rahmettir!..’ 

‘SALAVÂTIN MA‘NÂSI RAHMETTİR!..’  “(Ey resûlüm!)  (biz) seni ancak âlemlere bir rahmet olarak gönderdik!..” (Enbiya,107) “İşte seni …

Önceki yazıyı okuyun:
Şahıslara bağlı hizmet tarzının sonuçları / Vehbi KARA

Vehbi KARA Şahıslara bağlı hizmet tarzının sonuçları Devamlı ön planda olmak, vitrinde kalmak, nazar-ı ammede …

Kapat